Hoofd leeg maken: zo werkt een braindump

Je ligt in bed, het licht is uit, en dan schiet het je te binnen. De mail aan je teamleider. Het formulier dat vrijdag binnen moet. De verjaardag van je schoonmoeder, volgende week al. “Ach, dat onthoud ik wel tot morgen.” Wil je je hoofd leeg maken, dan is dat precies de zin die je moet schrappen. De rest van de nacht ben je namelijk vooral bezig met niet vergeten.

In mijn trainingen zie ik het steeds weer: slimme, harde werkers die alles in hun hoofd proberen te houden. Niet omdat ze dom zijn, maar omdat niemand ze ooit heeft geleerd om alles op te schrijven. In dit artikel laat ik zien hoe je met een braindump je hoofd leegmaakt. Geen mindsetverhaal, gewoon een kwartier schrijven.

Waarom je het toch vergeet

Je werkgeheugen is klein. Onderzoekers houden het op een stuk of vier dingen die je tegelijk actief kunt vasthouden. Alles wat daar bovenop komt, kost je aandacht of glipt weg.

En je hoofd herinnert je ook nog eens op de verkeerde momenten. Aan de lege printercartridge denk je onder de douche, niet als je naast de printer staat. Aan dat formulier denk je om half twaalf ’s nachts, niet als je achter je laptop zit.

Mijn stelling is daarom simpel: alles wat je probeert te onthouden, vergeet je vroeg of laat. Klein en groot. Ik doe het zelf ook zo. Zelfs het beddengoed van mijn dochter wassen gaat op mijn lijst, anders gebeurt het gewoon niet.

Wat is een braindump?

Een braindump is alles wat in je hoofd rondzingt in één keer opschrijven. Taken, ideeën, zorgen, halve plannen, dingen die je nog moet uitzoeken. Zonder te ordenen en zonder te oordelen. Eerst eruit, later sorteren.

Het verschil met een to-dolijst? Een to-dolijst maak je met je verstand: je kiest wat erop komt. Bij een braindump laat je alles toe. Juist de kleine dingen die je “even” onthoudt, kosten je de meeste rust.

Zo maak je een braindump in vijf stappen

1. Kies één plek

Geen geeltje, geen achterkant van een envelop, geen drie verschillende apps. Eén plek. Ik gebruik de inbox van Todoist, omdat die altijd bij me is: op mijn laptop en op mijn telefoon. Voor je eerste braindump mag het ook gewoon een A4’tje zijn. Als het maar één plek is.

2. Zet een timer op een kwartier

Ga zitten, telefoon op stil, en schrijf alles op wat in je opkomt. Eén ding per regel. Denk niet na over hoe belangrijk het is. “Band van de fiets plakken” staat gewoon naast “jaarplan afdeling”. Dat hoort zo.

3. Pak er een geheugensteun bij

Na een minuut of vijf valt het stil. Dan denk je dat je klaar bent, maar dat ben je niet. Dit is het moment om een lijst met prikkels erbij te pakken: werk, thuis, mensen, geld, huis, auto, dingen waar je op wacht. Ik heb er een gemaakt die ik in al mijn trainingen gebruik: De grote braindump lijst. Je loopt hem van boven naar beneden door en bij elk woord vraag je jezelf af: ligt hier nog iets?

4. Liever praten dan typen? Spreek het in

Ik ben een prater, geen typer. Mijn braindumps spreek ik in met Wispr Flow, een dicteertool die je gesproken tekst netjes uitschrijft. Dat gaat een stuk sneller dan typen, en je blijft beter in je gedachten. Je eigen telefoon kan het trouwens ook: druk op het microfoontje in je toetsenbord en praten maar.

5. Pas daarna: per regel één keer beslissen

Staat alles erop? Dan loop je de lijst één keer door. Per regel stel je één vraag: moet ik hier iets mee?

Zo niet, dan gooi je het weg of bewaar je het voor later. Zo ja, en kost het minder dan twee minuten, dan doe je het meteen. Duurt het langer, dan zet je het op de plek waar het hoort: in een project, op een datum, of op je lijst voor later.

Belangrijk: je hoeft het niet allemaal vandaag te doen. Je hoeft het alleen niet meer te onthouden.

Hoe vaak maak je een braindump?

De eerste keer is de grote. Reken op een kwartier tot een halfuur, en schrik niet als er zeventig regels staan. Dat is normaal, en het is precies wat er al die tijd in je hoofd zat.

Daarna wordt het kleiner. Elke vrijdag doe ik tijdens mijn weekscan een korte braindump van een paar minuten. En tussendoor noteer ik het meteen, ook om half twaalf ’s nachts. Telefoon pakken, inspreken, licht uit. Kost je hooguit een minuut, en daarna slaap je een stuk relaxter.

Wat het oplevert

Elvira, die mijn training volgde, schreef het in haar review zo:

“Met Todoist maak ik mijn hoofd leeg! Zelfs midden in de nacht als ik niet kan slapen omdat het zo vol is in mijn hoofd. Ik noteer heel makkelijk alles in de app.”

Daar gaat het om. Niet om meer gedaan krijgen, maar om een hoofd dat weer ruimte heeft om na te denken in plaats van te onthouden. Wil je weten waarom je hoofd zo’n slechte takenlijst is? Lees dan GTD in gewone taal.

Van braindump naar systeem

Met een braindump is je hoofd vandaag leeg. Om het leeg te houden heb je een systeem nodig dat je elke dag gebruikt, ook als je wilskracht op is. Dat leer je in de online cursus persoonlijke effectiviteit: acht korte lessen, een Todoist-deepdive van 45 minuten en De grote braindump lijst. In je eigen tempo, voor €147.

Veelgestelde vragen

Hoe maak ik mijn hoofd leeg voor het slapengaan?

Leg je telefoon met je takenapp binnen handbereik en noteer of spreek in wat er opkomt, zodra het opkomt. Nog beter: maak aan het eind van je werkdag een korte planning voor morgen. Dan weet je hoofd dat het geregeld is.

Wat is het verschil tussen een braindump en een to-dolijst?

Een braindump is alles opschrijven, zonder te kiezen. Een to-dolijst is wat je daarna kiest om te gaan doen. Eerst de braindump, dan de lijst.

Hoe lang duurt een braindump?

De eerste keer een kwartier tot een halfuur. Daarna is een paar minuten per week genoeg, als je tussendoor alles meteen noteert.

Wat staat er in De grote braindump lijst?

262 vragen die je langs alle hoeken van je werk en leven laten lopen: werk, thuis, mensen, geld en wat je ooit nog wilt. Zo vind je ook de dingen waar je zelf niet meer aan denkt. Reken op een halfuur.

---

Download De grote braindump lijst
Gratis. Loop hem door, schrijf op wat je tegenkomt en voel hoe je hoofd leger wordt. Komt goud.
Naar De grote braindump lijst

---

Rien Bosma is productiviteitscoach en AI-trainer uit Haren. Hij was 15 jaar projectleider bij onder meer gemeenten, GGD’s, een ziekenhuis en een meldkamer, en trainde inmiddels meer dan 100 professionals. Zijn methode: uit je hoofd, op een lijst.